Glutenvrij feestbrood met amandelspijs

Na het geslaagde experimenteren dat mij een lekker glutenvrij brood heeft opgeleverd met deeg dat ook nog eens gekneed kan worden (en niet in de vorm gegoten wordt, zoals vaak bij glutenvrij brood) begon ik meteen te dromen van een glutenvrije stol. Zie hier het resultaat!

Dit glutenvrij paasbrood (waar natuurlijk veel meer dan alleen haver in zit) is niet FODMaP-proof, vanwege het amandelspijs dat erin verwerkt is en de vele rozijnen en cranberries. Mocht je daar wel tegen kunnen, dan ligt de weg voor je open...

Glutenvrij feestbrood met amandelspijs

Ingrediënten
voor het brooddeeg:
125 g glutenvrij havermeel (of gemalen glutenvrije havervlokken) of glutenvrije bloem (zie recept hieronder)
100 g rijstemeel of rijstebloem
50 g maïsmeel
125 g aardappelzetmeel
125 g tapiocazetmeel (te koop bij islamitische winkels)
1,5 tl gedroogde gist
1,5 tl broodzout (let op dat er jodium in zit!)
2 el suiker
1 el vlozaadvezels of psyllium (verkrijgbaar bij supermarkt in het glutenvrije schap)
80 g roomboter of margarine
2 el sesamzaad
0,5 tl sesamolie
geraspte schil van 1 sinaasappel
435 ml lauwwarm water

voor de vulling:
300 g rozijnen, cranberries en krenten
200 g amandelspijs of: 100 g amandelen en 100 g fijne suiker
1-2 eieren

Bereiding
1. Was de rozijnen, cranberries en krenten in heet water zodat alle vuiligheid en teveel aan suikers eraf gespoeld worden, stort ze uit op een theedoek en dep ze enigszins droog.
2. Doe alle ingrediënten voor het brood (behalve het water) in de kom (van een keukenmachine) en roer zorgvuldig door elkaar. Voeg nu het water toe en kneed/meng het tot één geheel. Je zult merken dat het al gauw een coherent deeg wordt, dat plakkerig aanvoelt, maar dat goed uit de kom te halen is als je een spatel gebruikt. Meng de rozijnen, krenten en cranberries erdoor.
2. Doe het deeg in een kom en laat 30 minuten rijzen op een warme plaats (bv in de oven, boven- en onderwarmte bij 50° graden).
Maak intussen het amandelspijs door de amandelen met de suiker fijn te malen en kneed er 1,5 losgeslagen ei doorheen.Als je amandelspijs uit de winkel gebruikt, kneed je hier bijna een heel losgeslagen ei door (je gebruikt dus minder ei dan wanneer je zelf amandelspijs maakt).
3. Druk het deeg tot een platte cirkel op een met bakpapier beklede bakplaat. Stort de amandelspijs erop en vorm er een slang van, die je in het midden legt (tot ongeveer 2 cm voor de rand). Klap het deeg dubbel tot een halve maan en probeer het amandelspijs helemaal op te sluiten in het deeg. Laat het brood opnieuw 30 minuten rijzen.
4. Bak het in 30 minuten gaar bij 200° graden. Zet het brood daarna nog 3 minuten onder de gril om de korst een beetje te bruinen, als je dat aantrekkelijker vindt. Laat het brood buiten de oven op een rooster afkoelen.

Heel belangrijk: snijd het brood pas aan als het (bijna) helemaal afgekoeld is. Brood met vlozaad is heel plakkerig en lijkt ongaar als je het aansnijdt als het nog warm is.

Eet smakelijk!

Lekker glutenvrij brood

Na héél veel experimenteren heb ik eindelijk een glutenvrij brood gebakken dat echt lekker is en dat zo 4 dagen in plastic verpakt bewaard kan blijven (zonder enorm droog te worden of zepig te gaan smaken door het zuiveringszout). Wat ook fijn is, is dat de ingrediënten niet lastig verkrijgbaar of heel duur zijn.

Vlozaadvezels zorgen voor de binding in het brood. Als je de vezels (dus niet de zaden) mengt met water en even laat staan, krijg je iets wat sterk op behangerslijm lijkt. Klinkt niet zo aantrekkelijk, maar ideaal juist als je geen gluten mag hebben. Brood met vlozaadvezels rijst veel beter dan brood met bv. xanthaamgom. En het houdt ook beter vocht vast, dus het brood droogt minder snel uit.
Vlozaad schijnt overigens nog meer goede, gezonde eigenschappen te hebben.

Dit glutenvrij haverbrood (waar natuurlijk veel meer dan alleen haver in zit) is ook redelijk FODMaP-proof. Van teff-meel is volgens mij nog niet bekend of het FODMaPs bevat, dus bij twijfel en als je nog in de beginfase van het dieet zit, kun je dit het beste vervangen door boekweitmeel of maïsmeel. Als de (zeer geringe hoeveelheid) lactose in de roomboter een probleem vormt, gebruik je plantaardige margarine.

Glutenvrij haverbrood

Ingrediënten
125 g glutenvrij havermeel (of gemalen glutenvrije havervlokken)
100 g rijstemeel of rijstebloem
50 g teffmeel, boekweitmeel of maïsmeel
125 g aardappelzetmeel
125 g tapiocazetmeel (te koop bij islamitische winkels)
1,5 tl gedroogde gist
1,5 tl broodzout (let op dat er jodium in zit!)
2 el suiker
1 el vlozaadvezels of psyllium (verkrijgbaar bij supermarkt in het glutenvrije schap)
50 g roomboter of margarine
2 el sesamzaad
0,5 tl sesamolie
435 ml lauwwarm water

Bereiding
1. Doe alle ingrediënten behalve het water in de kom van een keukenmachine en roer zorgvuldig door elkaar. Voeg nu het water toe en kneed/meng het tot één geheel. Je zult merken dat het al gauw een coherent deeg wordt, dat plakkerig aanvoelt, maar dat goed uit de kom te halen is als je een spatel gebruikt.
2. Doe het deeg in een kom die je ingevet hebt met wat (olijf)olie en laat het 30 minuten rijzen op een warme plaats (bv in de oven, boven- en onderwarmte bij 50° graden).
3. Druk de lucht eruit, breng het in vorm en leg het op een met bakpapier beklede bakplaat (evt. in een ingevet bakblik of in de silicone broodvorm van Lekué). Laat het brood opnieuw 30 minuten rijzen.
4. Bak het in 30 minuten gaar bij 200° graden. Laat het brood buiten de oven op een rooster afkoelen.

Heel belangrijk: snijd het brood pas aan als het (bijna) helemaal afgekoeld is. Brood met vlozaad is heel plakkerig en lijkt ongaar als je het aansnijdt als het nog warm is.

Eet smakelijk!

Kwarktaart met fruit (met spelt of glutenvrij)

In volle kwark zit niet zoveel lactose en aangezien ik wat lactose verdraag, is kwarktaart ineens een mogelijkheid! Heerlijk! En... heel fijn, vooral ook omdat er maar heel weinig spelt in gaat en als je dat niet verdraagt, kun je het heel gemakkelijk glutenvrij maken. Kortom, geschikt voor iedereen!

Afhankelijk van het seizoen, kun je spelen met het fruit dat je erop en erdoor doet. Aardbeien, frambozen (vers of vriezer), blauwe bessen (idem), sinaasappelmarmelade, rabarbercompôte...

Kwarktaart

voor 8-12 stuks

Ingrediënten
voor de bodem
100 g speltbloem of glutenvrije bloemmix, zie hieronder
65 g margarine of roomboter
30 g suiker
1/2 losgeklopt ei

voor de topping
500 g volle kwark
250 ml lactosevrije slagroom
7 blaadjes gelatine
50 g suiker
rasp van 1 citroen of 1 tl vanille-extract
500 g aardbeien, frambozen of blauwe bessen (of een mengsel daarvan)

Bereiding
1.Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius (boven- en onderwarmte). Bekleed een springvorm van 24 of 26 cm diameter met bakpapier.
2. Doe alle ingrediënten in een keukenmachine en meng tot één geheel. Dit kun je natuurlijk ook met de hand doen... Verdeel het deeg over de bodem en druk het met je vingertoppen uit tot één gelijkmatige lap die de bodem bedekt.
3. Schuif de vorm in het midden van de oven en bak de bodem in 15-20 minuten gaar. Laat hem buiten de oven afkoelen.
4. Week de gelatine in ruim, koud water. Maak het fruit schoon en snijd desgewenst in kleinere stukjes.
Roer in een grote kom de volle kwark los. Klop in een kleine kom de slagroom met de suiker en de citroenrasp of vanille-extract zo stijf mogelijk en schep hem voorzichtig door de kwark.
Pak de gelatineblaadjes uit het water, laat iets uitlekken en verhit met aanhangend water in een steelpannetje. Zodra de gelatine helemaal opgelost is, de pan van het vuur halen en iets laten afkoelen. Daarna roer je de gelatine door het kwarkmengsel en vervolgens ook het fruit. (Bewaar eventueel een deel om de bovenkant van de taart te garneren.) Stort de vulling op de bodem en strijk de bovenkant glad.
5. Laat de taart minstens drie uur opstijven in de koelkast.

Eet smakelijk!

Glutenvrij bloemmix

voor 1,1 kg

Het recept van de glutenvrije bloemmix is een variatie op het recept van Phil Vickery, uit diens Gluten-free Baking (p23). Hij gebruikt aardappelmeel (niet te verwarren met aardappelzetmeel) en dat is in Nederland bijna niet te krijgen. Ik heb afgelopen zomer wel een pak meegenomen uit Frankrijk, maar ik vond het resultaat niet goed. Heel zwaar en compact én de aardappelsmaak blijft duidelijk aanwezig. Ik heb de aardappelmeel vervangen voor maïsmeel en dat werkt heel goed (géén maïzena!).

Ingrediënten

700 g rijstebloem

200 g maïsmeel
100 g tapiocazetmeel (verkrijgbaar bij Aziatische winkels)
100 g aardappelvlokken

Pompoen- spinazietaart (glutenvrij)

Voor sommige recepten is een aantal experimenten nodig om tot een echt goed recept te komen en soms is de eerste poging meteen een voltreffer! Deze taart is zo'n voltreffer. De vulling is erg lekker en ook de bodem is zalig: smaakvol, bros en krokant. Zo langzamerhand begin ik te leren welke glutenvrije ingrediënten ik het beste kan gebruiken en in welke verhoudingen om een goed en heerlijk resultaat te krijgen. Ik begin er weer lol in te krijgen om iets te bakken.

Pompoen-spinazietaart (glutenvrij)

Ingrediënten
Voor het deeg
130 g glutenvrije bloemmix, zie hieronder voor het recept
70 g glutenvrij meelmengsel, zie hieronder voor het recept
100 g margarine
50 g geraspte oude kaas
1 groot ei
Snuf zout

Voor de vulling:
1/2 pompoen, geschild en grof geraspt
450 g verse spinazie, gewassen en uitgelekt
200 g zachte geitenkaas
3 grote eieren
2 el lactosevrije melk
1 tl gerookt paprikapoeder
1 el gedroogde oregano
2 el knoflook-chilipeperolie

Zout, versgemalen zwarte peper
handje geraspte oude kaas

Bereiding
1. Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius (boven- en onderwarmte) en vet een springvorm of vorm met losse bodem in.
2. Meng voor het deeg alle ingrediènten in een keukenmachine tot een homogene massa. Je kunt dit natuurlijk ook met de hand doen, door de margarine met twee messen door het deeg te snijden en vervolgens alles tot één geheel te kneden. Bekleed de vorm met het deeg.
3. Verwarm een hapjespan met knoflook-chilipeperolie en laat de spinazie erin slinken.
Mix de eieren, de zachte geitenkaas, de melk en de kruiden met een staafmixer tot een gladde massa. Breng op smaak met zout en peper.
4. Verdeel achtereen volgens de vulling over het deeg: de helft van de geraspte pompoen, de helft van de spinazie en doe hetzelfde nog een keer. Schenk de eiermassa erover en strooi de geraspte kaas eroverheen.
5. Bak de taart in het midden van de oven in 45 minuten gaar.

Eet smakelijk!

Glutenvrij bloemmix

voor 1,1 kg de volgende ingrediënten mengen:

700 g rijstebloem

200 g maïsmeel
100 g tapiocazetmeel (verkrijgbaar bij Aziatische winkels)
100 g aardappelvlokken (geen aardappelzetmeel, verkrijgbaar bij www.de-zuidmolen.nl).

Glutenvrij meelmix

voor 650 g

Het recept van de glutenvrije meelmix is van Phil Vickery, uit diens Gluten-free Baking (p23). Hij gebruikt aardappelmeel (niet te verwarren met aardappelzetmeel) en dat is in Nederland bijna niet te krijgen. Ik gebruik aardappelvlokken, die worden verkocht door www.de-zuidmolen.nl,, waar ik ook mijn rijstebloem e.d. koop.

Ingrediënten

200 g sojameel
200 g aardappelvlokken (geen aardappelzetmeel)
150 g maïzena
100 g tapiocazetmeel (verkrijgbaar bij Aziatische winkels)

Kruidnoten of speculaas (glutenvrij)

De speculaas of kruidnoten hebben een stevige, volkorenachtige beet door de toevoeging van havermout. Dat vind ik juist erg lekker, zéker in combinatie met die kruidige smaak! De speculaas of kruidnoten worden niet erg knapperig. Als je dat wel wilt, kun je beter minder havermout en meer (glutenvrije) bloem gebruiken.

Voordelen van het gebruik van havermout (behalve dat ik het lekker vind!): de vezels en daarnaast piekt de bloedsuikerspiegel minder. Als je dat wilt, kun je de bloedsuikerschommeling nog verder verlagen door in plaats van gele basterdsuiker te kiezen voor green candarel (mix van rietsuiker met stevia - gebruik daar niet 140 g maar 70 g van!).

In dit recept zitten natuurlijk wel FODMaP's, die van kaneel en de lactose uit de roomboter. Als je het bij één of twee speculaasjes houdt, is er niets aan de hand. In roomboter zit weinig lactose; maar als je daar erg gevoelig voor bent, kun je de roomboter (eventueel gedeeltelijk) vervangen door een plantaardige margarine zoals wajang.

Als je wel gluten verdraagt, kun je de glutenvrije bloem vervangen door speltbloem. Omdat in een FODMaP-beperkt dieet slechts een beperkte hoeveelheid spelt past, kun je om de speltinname te beperken toch de glutenvrije versie maken.

Speculaas of kruidnoten (glutenvrij)

Maak het deeg een dag van tevoren zodat de smaken zich goed kunnen ontwikkelen. Daarna in folie wikkelen en in de koelkast bewaren.

Ingrediënten
150 g glutenvrije bloem (zie hieronder voor het recept)
100 g havermout (glutenvrij)
1/4 tl zout
15 g speculaaskruiden
2 tl bakpoeder
140 gele basterdsuiker
115 g roomboter of plantaardige margarine (voor als je strikt lactosevrij eet)
1 ei

Bereiding
1. Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius (boven- en onderwarmte). Bekleed een bakplaat met bakpapier.
2. Doe alle ingrediënten in een keukenmachine en mix tot één geheel. Voeg als het deeg te droog blijft een beetje water toe. (Je kunt het deeg ook handmatig maken door allen ingrediënten in een grote kom te doen en vervolgens de boter met twee messen erdoorheen te snijden. Daarna kneden tot je een homogene massa hebt.)
3. Vorm kleine bolletjes van het deeg of rol het deeg uit tot een lap van max. 0,5 cm dik en steek er koekjes uit. Het deeg is wel wat plakkerig, dus rol het deeg uit op bakpapier en bestrooi dat met flink wat maïzena (gebruikt een zeef) of glutenvrije bloem.
4. Bak de koekjes of kruidnoten in 20 minuten gaar in het midden van de oven.

Eet smakelijk!

Glutenvrij bloemmix

voor 1 kg

Het recept van de glutenvrije bloemmix is een variatie op het recept van Phil Vickery, uit diens Gluten-free Baking (p23). Hij gebruikt aardappelmeel (niet te verwarren met aardappelzetmeel) en dat is in Nederland bijna niet te krijgen. Ik heb afgelopen zomer wel een pak meegenomen uit Frankrijk, maar ik vond het resultaat niet goed. Heel zwaar en compact én de aardappelsmaak blijft duidelijk aanwezig. Ik heb de aardappelmeel vervangen voor maïsmeel en dat werkt heel goed (géén maïzena!).

Ingrediënten

700 g rijstebloem

200 g maïsmeel

100 g tapiocazetmeel (verkrijgbaar bij Aziatische winkels)

Bananenbrood (glutenvrij)

Een goed en makkelijk recept voor bananen"brood" of bananenmuffins. Lekker bij het ontbijt (als een soort ontbijtkoek) of bij de thee. Het is een smeuiïge cake, die ook na een aantal dagen (bewaren in de koelkast) nog lekker is. Glutenvrij én het voldoet aan de eisen behorend bij een FODMaP-beperkt dieet.

Bananenbrood of bananenmuffins

Ingrediënten

Natte ingrediënten 

3 rijpe bananen

2 grote eieren

90 g kokosolie, gesmolten (evt. te vervangen door margarine of roomboter)

25 g gembersiroop (of honing, als je dat verdraagt)

1/2 el sinaasappelextract

Droge ingrediënten 

240 g rijstemeel 

45 g havermout

20 g kokosmeel

1/2 tl bakpoeder

1/2 tl baking soda

100 g extra pure chocolade, gehakt (of hagelslag)

45 g green candarel of 90 g suiker

Rasp van 1 sinaasappelschil 

Optioneel voor bovenop
1 banaan in plakjes
geraspte kokos

Bereiding

1. Verwarm de oven voor op 190 graden Celsius (boven- en onderwarmte). Bekleed een bakblik voor brood met bakpapier (dat gaat het gemakkelijkste als je het bakpapier eerst nat maakt, tot een propje maken en uitknijpen en daarna voorzichtig uittrekken en dan draperen in het bakblik) of doe papieren vormpjes in de muffinvormpjes.

2. Doe alle natte ingrediënten in de kom van de staafmixer en pureer het geheel tot een glad mengsel.

3. Doe alle droge ingrediënten in een grote kom en meng goed door elkaar. Roer de natte door de droge ingrediënten en giet het beslag in de broodvorm of verdeel over de muffinvormpjes.
4. Optioneel: Leg de plakjes banaan op de bovenkant van de cake en bestrooi met geraspte kokos. Het ziet er feestelijk uit, maar nodig is het niet. (Soms doe ik het wel en soms niet.) 

4. Bak het brood in 45 minuten gaar in het midden van de oven. De muffins hebben ongeveer 25 minuten baktijd nodig. 

Eet smakelijk!

Weet je niet wat je nog meer met kokosmeel kunt doen? Probeer deze lekkere kokosvla!

Luikse wafels (glutenvrij)

Het is lang geleden sinds ik een bericht gepost heb en dat komt onder andere omdat ik sinds augustus overgegaan ben op een glutenvrij dieet. Ook houd ik me nog steeds aan de beperking van FODMaPs, want ook dat blijkt nog steeds nodig te zijn. Al merk ik wel, dat ik sommige ingrediënten nu beter kan verdragen dan eerder. Positief!

Glutenvrij bakken vind ik niet altijd even bevredigend, want ik word niet gelukkig van een wafel die best goed is voor een glutenvrije wafel. Ik wil gewoon een wafel die lekker is (en dan ook nog glutenvrij). Na een aantal pogingen heb ik nu een goed recept ontwikkeld voor Luikse wafels, glutenvrij én FODMaP-beperkt. En wat het belangrijkste is: ze zijn echt lekker!

Ze zijn minder zoet dan doorgaans het geval is, dat vind ik lekkerder (bijna de helft minder suiker) en daarnaast heb ik een deel van de suiker vervangen voor een stevia-product. Dit zorgt ervoor dat de wafel minder effect heeft op je bloedsuikerspiegel, terwijl je toch van zoetigheid kunt genieten.

Wanneer je wat lactose verdraagt, kun je ze met roomboter maken in plaats van met plantaardige margarine (bv. de vloeibare margarine voor bakken en braden van Healthy Planet, verkrijgbaar bij natuurvoedingswinkels). (In roomboter zit weinig lactose.)

Voor het bakken van de wafels heb ik een elektrische wafelijzer gekocht. Hij werkt goed en snel. Je kunt natuurlij k ook een wafelijzer gebruiken die je op het vuur verhit.

Recept van glutenvrije Luikse wafels

ongeveer 8 stuks

Ingrediënten 

100 g roomboter of plantaardige margarine, gesmolten en afgekoeld

1 groot ei

4 el lactosevrije melk

4 zakjes vanillesuiker (32 gram)

40 g Candarel green (mengsel van rietsuiker en stevia) of 80 g suiker

20 g greinsuiker (grotere suikerkorrels)

250 g glutenvrij bloemmix, zie voor het recept hieronder

2,5 tl bakpoeder 

mespuntje zout
zonnebloemolie voor het invetten

Bereiding
1. Zet het elektrische wafelijzer aan.
2. Meng in een grotere kom de glutenvrije bloem, de suikers, het zout en het bakpoeder. Kluts het ei in een kleine kom en meng er de gesmolten boter of margarine en de 4 el lactosevrije melk doorheen. 

3. Giet de vochtige ingrediënten bij het bloemmengsel en roer tot een homogene massa.
4. Vet het wafelijzer met een hittebestendige kwast in met wat zonnebloemolie en schep hoopjes beslag op het ijzer. Duw hem dicht en bak de wafels in een minuut of twee gaar. Je kunt tussentijds even kijken of de wafel al gaar is, door de klep voorzichtig op te tillen.

Eet smakelijk!

Glutenvrij bloemmix

voor 1 kg

Het recept van de glutenvrije bloemmix is een variatie op het recept van Phil Vickery, uit diens Gluten-free Baking (p23). Hij gebruikt aardappelmeel (niet te verwarren met aardappelzetmeel) en dat is in Nederland bijna niet te krijgen. Ik heb afgelopen zomer wel een pak meegenomen uit Frankrijk, maar ik vond het resultaat niet goed. Heel zwaar en compact én de aardappelsmaak blijft duidelijk aanwezig. Ik heb de aardappelmeel vervangen voor maïsmeel en dat werkt heel goed (géén maïzena!).

Ingrediënten

700 g rijstebloem

200 g maïsmeel

100 g tapiocazetmeel (verkrijgbaar bij Aziatische winkels)